Margt býr í rökkrinu

[cs_text]Yfirnáttúrulegar hryllingsmyndir á borð við Martröðina á Álmstræti (Nightmare on Elm Street, Wes Craven, 1984) má greina frá jarðbundari flokki sömu kvikmyndagreinar, myndum á borð við Svarta köttinn (The Black Cat, Edgar G. Ulmer, 1934) og Bilun (Psycho, Alfred Hitchcock, 1960), þar sem ógnin, hversu hryllileg sem hún annars kann að vera, stafar frá dauðlegum varmennum eða á sér í öllu falli rætur í mannheimum. Báðum hryllingstegundunum er hins vegar gjarnan umhugað um sálfræði og lagskipta vitund mannsins, líkt og draumaáhersla fyrstnefndu myndarinnar hér að ofan ber með sér, en sama gerir Bilunar–titill frægustu myndar Hitchcocks. Þegar sálfræðiáherslan er í forgrunni í yfirnáttúrulegum hryllingsmyndum, líkt og í Martröðinni á Álmstræti, Draugagangi (The Haunting, Robert Wise, 1960), Duld (The Shining, Stanley Kubrick, 1980) og The Sixth Sense (M. Night Shyamalan, 1999) er raunsæislegum táknbúningi söguheimsins stillt andspænis ókennilegum frávikum á máta sem myndar togstreitu og spennu í framvindunni, og, þegar vel tekst til, varpar togstreitan ljósi á innra líf persónanna.

Það er inn í þessa hefð hryllingsmynda sem Rökkri eftir Erling Óttar Thoroddsen er skýrlega stefnt. Myndin greinir frá Gunnari (Björn Stefánsson) sem snemma í myndinni er vakinn um miðja nótt af símhringingu frá fyrrverandi kærasta, Einari (Sigurður Þór Óskarsson) sem staddur er í sumarbústað á Snæfellsnesi. Skilaboðin sem Einar skilur eftir í símanum eru örlítið einkennileg og gefa til kynna að hann sé drukkinn og hugsanlega ekki í góðu jafnvægi, sem reyndar er vitað. Einar er enn í sárum eftir sambandsslitin og hafði nokkru fyrr ýjað að sjálfsvígi. Gunnar rýkur af stað, fyrrum kærasta sínum til aðstoðar, og kemur að opnum mannlausum bústað. Einar finnst þó og í hönd fer atburðarás sem tvinnar saman reimleikum fortíðar (óuppgerð sambandsslit og trámatískar, bældar minningar) og mögulegum reimleikum undir jökli. Myndin er á köflum hálfgert kammerspiel milli Gunnars og Einars og stendur því að sumu leyti eða fellur á frammistöðu þeirra Björns og Sigurðar, en báðir standa þeir sig afskaplega vel í hlutverkum sínum.

Erlingur Óttar Thoroddsen sendi frá sér hryllingsmyndina The Child Eater í fyrra, og er Rökkur því önnur mynd hans í fullri lengd innan þeirrar kvikmyndagreinar. Því er kannski ekki ósanngjarnt að ræða um fyrstu skrefin í átt að sérhæfingu í þessu sambandi. Það er í sjálfu sér stórmerkilegt. Ekki er auðvelt að benda á marga íslenska leikstjóra sem tengjast kvikmyndagreinum (eða sjönrum) með beinum hætti, ef gamanmyndin er undanskilin. Í gegnum tíðina hefur íslenskt kvikmyndagerðarfólk einna helst lagað sig að eilítið óljósum lögmálum evrópsku listamyndarinnar. Óskar Þór Axelsson hélt að vísu inn á hryllingsmyndabrautina fyrr á árinu með aðlögun sinni á skáldsögu Yrsu Sigurðardóttur, Ég man þig, sem jafnframt svipar um sumt til Rökkurs (reimkleikavinkillinn). Réttar væri þó kannski að segja að í Ég man þig sé ákveðinn greinabræðingur á ferðinni þar sem formeinkennum rannsóknarlögreglusögunnar er blandað við yfirnáttúrulegu hryllingsmyndina, sem nýtur í því samhengi jafnframt góðs af stuðningi úr íslensku þjóðsagnahefðinni, eins og bent var á í umfjöllun Katrínar Vinther fyrir Engar stjörnur um myndina hér á Hugrás. Rökkur er hins vegar „hreinræktuð“ hryllingsmynd í þeim skilningi að táknbúningur hennar, helstu stef, myndbygging og frásagnaráherslur eiga öll rætur að rekja í hryllingshefðina. Óhætt er jafnframt að segja að Erlingur sé nákunnugur hefðinni og byggingaþáttum hryllingsmynda, Rökkur ber þess einkar skýr merki, og úr þessum efnivið er unnið á framúrskarandi máta. Myndræn hlið verksins er fagmannleg; vel er unnið með innirýmið og úttökur á Snæfellsnesi eru oft tilþrifamiklar án þess að vera þungar eða blætisgera náttúruna. Ákveðin sjálfsvitund gerir vart við sig þegar einu helsta framvindustefi greinarinnar er beitt, hinni svokölluðu bregðu (nafnorð, þýðing á enska hugtakinu jump scare), með þeim hætti að Einar hoppar inn í rammann og bregður þannig bæði Gunnari og áhorfendum. Annars er þessari heldur ofnotuðu aðferð beitt sparlega í myndinni, og má raunar lýsa efnistökunum í heild sem fíngerðum. Ókennileikinn er byggður upp taktfast og með útsjónarsömu öryggi. Þegar upp er staðið og púslin hafa raðast á sinn stað er það sálfræðileg vídd myndarinnar sem gerir útkomuna jafn sterka og raun ber vitni. Þetta er mynd um eftirköst mistaka og óuppgerðra mála, glötuð tækifæri og trega, og framúrskarandi sem slík.[/cs_text]

Um höfundinn
Björn Þór Vilhjálmsson

Björn Þór Vilhjálmsson

Björn Þór Vilhjálmsson er dósent í almennri bókmenntafræði og kvikmyndafræði. Sérsvið hans eru skörun og samræða kvikmynda og bókmennta, tækni og menning, nýmiðlar af ýmsum toga, og íslensk kvikmyndasaga. Sjá nánar

[cs_text][fblike][/cs_text]

Deila

news-1701

yakinjp


sabung ayam online

yakinjp

yakinjp

rtp yakinjp

yakinjp

judi bola online

slot thailand

yakinjp

yakinjp

yakin jp

ayowin

yakinjp id

mahjong ways 2

JUDI BOLA ONLINE

maujp

maujp

sabung ayam online

sv388

taruhan bola online

maujp

maujp

maujp

maujp

sabung ayam online

sabung ayam online

sabung ayam online

judi bola online

sabung ayam online

judi bola online

slot mahjong ways

slot mahjong

118000451

118000452

118000453

118000454

118000455

118000456

118000457

118000458

118000459

118000460

118000461

118000462

118000463

118000464

118000465

118000466

118000467

118000468

118000469

118000470

118000471

118000472

118000473

118000474

118000475

118000476

118000477

118000478

118000479

118000480

118000481

118000482

118000483

118000484

118000485

118000486

118000487

118000488

118000489

118000490

128000531

128000532

128000533

128000534

128000535

128000536

128000537

128000538

128000539

128000540

128000541

128000542

128000543

128000544

128000545

128000546

128000547

128000548

128000549

128000550

128000551

128000552

128000553

128000554

128000555

138000371

138000372

138000373

138000374

138000375

138000376

138000377

138000378

138000379

138000380

138000381

138000382

138000383

138000384

138000385

138000386

138000387

138000388

138000389

138000390

138000391

138000392

138000393

138000394

138000395

138000396

138000397

138000398

138000399

138000400

138000401

138000402

138000403

138000404

138000405

138000406

138000407

138000408

138000409

138000410

138000411

138000412

138000413

138000414

138000415

158000296

158000297

158000298

158000299

158000300

158000301

158000302

158000303

158000304

158000305

158000306

158000307

158000308

158000309

158000310

158000311

158000312

158000313

158000314

158000315

158000316

158000317

158000318

158000319

158000320

158000321

158000322

158000323

158000324

158000325

158000326

158000327

158000328

158000329

158000330

158000331

158000332

158000333

158000334

158000335

178000726

178000727

178000728

178000729

178000730

178000731

178000732

178000733

178000734

178000735

178000736

178000737

178000738

178000739

178000740

178000741

178000742

178000743

178000744

178000745

178000746

178000747

178000748

178000749

178000750

178000751

178000752

178000753

178000754

178000755

208000196

208000197

208000198

208000199

208000200

208000201

208000202

208000203

208000204

208000205

208000206

208000207

208000208

208000209

208000210

208000211

208000212

208000213

208000214

208000215

208000216

208000217

208000218

208000219

208000220

228000376

228000377

228000378

228000379

228000380

228000381

228000382

228000383

228000384

228000385

228000386

228000387

228000388

228000389

228000390

238000551

238000552

238000553

238000554

238000555

238000556

238000557

238000558

238000559

238000560

238000561

238000562

238000563

238000564

238000565

238000566

238000567

238000568

238000569

238000570

news-1701