Er íslensk tónlist heimóttarleg?

Comments

3 responses to “Er íslensk tónlist heimóttarleg?”

1. 

   Njörður Sigurjónsson

   21. March, 2011

   Takk fyrir þetta Þorbjörg og frábært að fá umræðu tónlist í einhverju samhengi. Ég veit hinsvegar ekki hvort þeir sem “móta menningarstefnu hér á landi” mættu nægilega vel á þessa ráðstefnu eða hvort þeir hafi “næga þekkingu og áhuga á menningu líðandi stundar” til þess að halda áfram að móta þá stefnu. (Áhugasamir ættu að smella á linkinn í greininni og horfa á upptökur af erindum.) Mér er málið auðvitað skylt þar sem ég er einn af “skipuleggjendum ráðstefnunnar” (ég er ekkert sár yfir að vera ekki meðlimur í klúbbnum “helstu fyrirlesararnir” : -) og get upplýst það að flytjandi tónlistarinnar réð tónlistarvalinu með því að stinga uppá því sem hún vildi syngja og var það samþykkt um hæl. Tónlistin var þessvegna alls ekki valin til þess að undirstrika boðskap úr erindum, enda held ég að það hefði verið eitthvað kúður. Að mínu mati var þetta bæði góður flutningur og ágætlega valin tónlist, hefðbundið og hátíðleg – dálítið “draumlands-afmælis” enda tilefnið hátíðlegt, sem þýðir þó ekki að íslensk eða önnur tónlist sé “bara til þess að…” þetta eða hitt. “Íslensk tónlist” er ekki bara það að elta eitthvað sem er í tísku að kalla “grósku” eða Benna Hemm Hemm eins og myndavalið hér að ofan virðist gefa til kynna, heldur líka það að íslenskir tónlistarmenn velja þá tónlist sem þeir vilja flytja frá þeim tímum og löndum sem þeir vilja. Þarna er söngkonan í svipaðri stöðu og þeir sem tala, þ.e. henni er boðið að koma (af Menningarráði Vesturlands sem vildi heiðra samkomuna með tónlistaratriði frá Vesturlandi) og sönkonan má velja hvað hún syngur með þeim undiliggjandi sameiginlega skilningi að hún velji það sem hún geri best og hæfi tilefni eins og þessu. Ég held ekki að það beri neinn sérstakan “vott um minnimáttarkennd” en söngkonan velur þá eitthvað sem hana langar til að syngja og þekkir – og enginn að reyna að “sýna erlendum gestum” eitt eða neitt annað en vinsamlegheit – og þó vissulega sé tónlistavalið ekki “ný íslensk tónlist” þá eru erindi á ráðstefnum það ekki alltaf heldur.
   Ég er þó í grunninn sammála forsendum gagnrýninnar, við skoðum tónlist of sjaldan í því samhengi sem hún birtist, en á sama tíma má þó velta fyrir sér hvort íslensk tónlist sé það gagnrýna afl sem hún gæti verið? Og í ljósi ábyrgðarstöðu greinarhöfundar, hvert hlutverk LHÍ gæti verið til þess virkja þann kraft þannig að hún verði “raunverulegt afl í samfélaginu”?
2. 

   Bjarki Sveinbjörnsson

   22. March, 2011

   Langar rétt að benda á að í Tónlistarsafni Íslands er nú sýning um Sveinbjörn Sveinbjörnsson tónskáld, „fyrsta Íslendinginn sem varð atvinnutónlistarmaður“. Verið velkomin.

   Bjarki Sveinbjörnsson
   forstöðumaður
3. 

   Guðmundur Steinn Gunnarsson

   22. March, 2011

   Ég var ekki á ráðstefnunni en ég les grein Þorbjargar kannski dáldið eins og ég vil lesa hana, en það er, gagnrýni á ekki bara þennan viðburð heldur „tungumál“ viðburða af þessu tagi. Söngkonan með lagavalið velur það sem henni finnst passa við svona viðburð, og sú hugmynd er ekki bara hennar heldur kannski samfélagsins og táknræn fyrir þann stað sem menningin er á. Mér finnst ég hafa heyrt Draumalandið á 100 svona viðburðum, án þess að ágæti lagsins sé umræðuefni í sjálfu sér.

   Ég les þetta sem almenna gagnrýni á penpíuskap efnisvals almennt á Íslandi. Ég sé þetta almennt sem gagnrýni á bæði svona ráðstefnur með „laufléttum tónlistaratriðum“ inn á milli, en það teygjist að sumu leyti yfir á tónleikaprógrömm sem og jafnvel fjölmiðla.

   Það er sjálfsagt að leyfa flytjendum að velja efnisskrá, en spurningin er hvað menningin var búinn að ákveða fyrir flytjandann.

   Ég vil fagna grein Þorbjargar því mér finnst vera svo mikill ótti við allt sem gæti talist bitastætt eða fengið einhver viðbrögð. Það er siður að vera ekki að móðga fólk með einhverju sem felur í sér einhverjar upplýsingar, eða afstöðu, þ.e. einhverju sem viðkomandi bíst ekki endilega við og kemur á óvart. Það er ótti við „erfiða“ eða „skrýtna“ tónlist.

   Gott dæmi um þessa menningarlegu hegðun er umfjöllun um tónlist í sjónvarpi, t.d. þegar Atli Heimir varð sjötugur. Það voru spilaðar kannski 3 sekúndur úr verki eftir hann og svo var sagt „ja, þetta er nú dáldið skrýtið.“ Sjónvarpsþáttarstjórnenndur jusu úr skálum meðalmennsku sinnar yfir virðulega sjónvarpsáhorfendur.

   Þegar verið var að frumsýna mynd Ara Alexanders um Magnús Blöndal Jóhannsson þá flutti Ari litla tölu um að hann hefði leitað að sjónvarpsefni eða einhverjum viðtölum við Magnús Blöndal en fann ekki neitt. Viðstaddir voru engan veginn þetta týpíska plink-plonk tónlistar „krád“ heldur alls kyns listamenn, og á leiðinni út voru allir steinhissa á því að það væri ekki til meira efni um hann og það var aðal umræðan. Það kom mér ekkert á óvart.

   Þegar ég horfi á opnunardagsrká Hörpunnar til dæmis, sé ég bara: „Þægindaveisla.“ Þetta er allt saman mjög dæmigert fyrir hið óttaslegna íslenska tónlistarlíf.

   Ég vil bara þakka Þorbjörgu fyrir þetta innlegg og vona að þetta verði til þess að opna hraunkviku af umræðu um íslenska tónlistarmenningu.