[container] „Maður vill senda lesandann í ákveðna rússíbanareið. Að þegar hann lokar bókinni þá hugsi hann: „Þetta var þess virði að lesa!“ Það er pælingin.“ segir Sævar Daníel Kolandavelu, betur þekktur sem rapparinn Sævar Poetrix en hann hefur nýlega lokið við sína fyrstu bók; Hvernig á að rústa lífi sínu … og vera alveg sama – Sannsöguleg sjálfshjálparbók sem kennir þér að rústa lífi þínu, en hún kemur út 22. nóvember næstkomandi. Titillinn er margslunginn og vísunin í „að rústa lífi sínu“ gefur til kynna að höfundur vilji gagngert afbyggja það form og þá hefð bóka sem hann hefur kosið að vinna með, það er, sjálfhjálparbækur.
„Ég hef aldrei hugsað bækur út frá formum og hvað þá þegar ég er að skrifa, þetta er bara ég að tjá mig. Ég myndi ekki segja að bókin sé formbundin á neinn hátt. Líkt og í öðrum sjálfshjálparbókum þá er höfundurinn, og í þessu tilviki ég, lykilpersóna í verkinu. Mínar upplifanir og minn eigin skilningur á heiminum er þungamiðja frásagnarinnar. Ég er að brjóta blað með því að gefa út sjálfshjálparbók sem virkar. Það er sama hvað viðfangsefnið er, fylgjendur ná aldrei sama árangri og höfundurinn segist sjálfur hafa náð.“
Þrátt fyrir afstöðu hans til leiðbeiningar og lærdóms af slíkum bókmenntum hikar Sævar ekki við að uppfræða eigin lesendur. Í bókinni tekur hann að sér hlutverk læriföðurs sem hyggst eftir eigin fordæmi leiðbeina óreyndum lesendum í átt að frelsi frá hinum efnislega heimi. Mitt í lífsrústinni er, samkvæmt honum, að finna frelsi og sannleika.
„Sagan er í fjórum hlutum og inni á milli eru sjálfshjálparpælingar. Eftir hvern kafla á lesandinn að geta greint hvert vandamálið er og hver er lausnin. Þar er ég leiðbeinandinn. Svo bendi ég lesendum á tvo eiginleika sem þeir verða að tileinka sér vilji þeir verða „sjálfseyðingarninjur“. Að lokum er í hverjum kafla dæmisaga úr mínu lífi; ég útskýri hvernig ég nýtti þessa eiginleika til að rústa lífi mínu. Lesendunum er ætlað að læra af mér og minni sögu, ég er höfundurinn.”
Þegar Sævar er spurður hvers vegna hann vinni með hugmyndir um sjálfseyðingu, segir hann að það hafi ávallt verið hluti af sinni persónu að vera óhefðbundinn og brjótast gegn ríkjandi hugmyndum. Það hafi jafnan verið túlkað sem sjálfseyðilegging og sé því kjörið form til að vinna með frásagnir úr eigin lífi. „Frásagnir úr lífi mínu hefjast þegar ég er 15 ára gamall. Þá flyt ég að heiman og fer af stað út í lífið. Síðustu frásagnirnar gerast síðan í nútímanum. Ég leitaðist við að vera trúr sjálfseyðingarhugtakinu þegar ég skrifaði þessa bók, ég tók mikið af fíkniefnum, borðaði hræðilegan mat og gerði marga sjálfsskaðandi hluti. Ég vildi vera versta útgáfan af sjálfum mér. Inn í þetta koma síðan flóknari spurningar um hvernig maður eyði sjálfinu. Felst það í því að eyðileggja sálina, líkamann eða sambönd mín við aðra? Sjálfið er svo óstöðugt.“
Bók Sævars hefur þegar vakið töluverða athygli fjölmiðla og þá sérstaklega deilur um sannleiksgildi frásagna hans úr barnæsku en þær draga upp mynd af uppvexti er einkenndist af vanrækslu og ofbeldi. Systir hans hefur gagnrýnt frásagnir hans harðlega og segir margt rangt í þeim. Sævar birti brot úr þeim frásögnum á fésbókarsíðu sinni. Þar kemur fram að hann hafi orðið fyrir grófu ofbeldi í barnæsku af hálfu móður sinnar og stjúpföður. Sævar segir bókina þó ekki snúast um uppgjör við þá atburði og hvað þá hefnd gagnvart gerendum. Það sé hins vegar ekki hægt að stjórna því hvað fólki þykir áhugavert og vill ræða um. „Það er kannski skiljanlegt að þetta þyki góð saga í þjóðfélaginu. Persónulega finnst mér barnæskan mín ekkert sérlega merkileg, langt því frá, og hún er engin þungamiðja í bókinni. Auðvitað vinn ég með æsku mína líka, því hún er hluti af mér sem manneskju. Ég nota atburði úr mínu lífi af því að ég er viðfang bókarinnar. Bókin er samt ekki sjálfshjálp fyirr mig, eða „úrvinnsla“ eins og margir virðast halda.. Það er lesandinn sem er að lesa sjálfshjálparbók, það er hann sem er á því ferðalagi.“
Sævar segir það ekki hafa verið erfitt að deila opinberlega atburðum úr eigin lífi, jafnvel þegar um er að ræða upplifanir eins og heimilisofbeldi og eiturlyfjanotkun. Þar gegni rappheimurinn stóru hlutverki. Í raun megi segja að í rappinu sé stöðugt tekist á við sjálfsævisöguleg þemu og innan þess forms deili tónlistarmenn oft persónulegum frásögnum og upplýsingum með áhorfendum. Það sé því ekki stórt stökk að flytja sig af þeim vettvangi yfir í heim sjálfsævisögulegra sjálfshjálparbókmennta.
„Það er ekkert mál. Auðvitað lít ég á mig sem besta rithöfund allra tíma en mér finnst sérstaklega mjög gaman að takast á við þetta form. Ég hef alltaf haft brjálaðan áhuga á texta og að setja hann í mismunandi form. Ég byrjaði að semja ljóð þegar ég var mjög ungur og hafði mikinn áhuga á orðum og hugmyndum. Þegar ég var 15 ára hætti það að vera töff að semja ljóð um hafið og hesta. Þá fann ég mér aðeins meiri töffaravettvang, rappið, og nú er ég að takast á við bókmenntir en þetta byggir allt á sama bakgrunninum sem er textasmíð. Þetta er náttúrlega á endanum allt sama kjaftæðið.”
Sólveig Ásta Sigurðardóttir, meistaranemi í menningarfræði.
[/container]
Leave a Reply