Sögueyja í Frankfurt

Nú stendur yfir bókamessan í Frankfurt, stærsta bókasýning heims sem haldin er þar í borg í október ár hvert. Þar ber til tíðinda að Ísland er heiðursgestur sýningarinnar, undir yfirskriftinni Sögueyjan Ísland, og er varla ofmælt að íslensk menning hafi ekki áður fengið viðlíka kynningu í Evrópu.

Íslendingar eru hreinlega yfir og allt um kring á messunni. Á opnunarhátíðinni, 11. október, töluðu Arnaldur Indriðason og Guðrún Eva Mínervudóttir fyrir hönd íslenskra rithöfunda og forseti Íslands hélt ræðu fyrir hönd heiðurgestsins. Í kjölfarið opnaði svo Svandís Svavarsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, íslenska sýningarskálann sem 2000 manns heimsóttu þennan fyrsta dag. Þar gefst gestum messunnar tækifæri til að heimsækja íslensk heimilisbókasöfn – veggir eru þaktir myndum af drekkhlöðnum, misvel skipulögðum bókaskápum og lestrarglaðir Íslendingar lifna við á risaskjáum og lesa upphátt úr bókum sínum. Og eins og Svandís orðaði það í viðtali má segja að íslenski lesandinn sé þarna í sínu náttúrulega umhverfi því að þegar stigið er út úr bókastofunni tekur við stórbrotin náttúrulífsmynd sem var kjarninn í íslensku sýningunni í Sjanghai 2010 – vel til fundið, landslagið hefur ekki breyst neitt að ráði síðan í fyrra.

Um 40 íslenskir rithöfundar eru staddir á messunni og raunar eru í Frankfurt íslenskir listamenn af öllu tagi – tónlistarmenn, leikarar, hönnuðir, dansarar, myndlistarmenn … Á messunni sjálfri er stöðug dagskrá þar sem höfundar eru kynntir eða einstök verk, boðið upp á upplestur og fjölbreytta listviðburði. Í borginni standa að auki yfir sýningar á íslenskum fornminjum og samtímalist og hreinlega öllu þar á milli. Þessi veisla er raunar hafin fyrir nokkru og mun standa miklu lengur en messan. Viðburðir tengdir íslenskri list og menningu verða um 400 og dreifast víða um þýska málsvæðið.

Bókamessan í Frankfurt er svo gríðarstór að ekkert lýsingarorð í efsta stigi nær að vekja réttu tilfinninguna. Þarna koma jafnan saman um eða yfir 7000 sýnendur frá um 100 löndum. Sumir láta sér nægja lítinn bás eða deila jafnvel sýningarbás með öðrum, en mörg forlög breiða úr sér og leggja mikið í hönnunina. Í fyrra heimsóttu sýninguna um 300.000 gestir, annars vegar fólk í viðskiptahug sem fær að storma um sýningarhallir og endalausa ganga fyrstu dagana í leit að réttu bókinni fyrir sína lesendur og hins vegar almenningur sem flykkist á svæðið um helgina.

Tugir íslenskra bókaforlaga, fyrirtækja og stofnana sem tengjast bókaútgáfu á einn eða annan hátt eru á sýningunni, sumir með bása en aðrir hafa látið nægja að senda starfsmenn út af örkinni. Er ekki óvarlegt að ætla að bókaútgáfa í landinu sé svo til lömuð þessa dagana. Það eru allir í Frankfurt!

En það er ekki bara fólk frá Íslandi í Frankfurt. Þar eru líka ótrúlega margar íslenskar bækur, nýjar og gamlar, skáldskapur og fróðleikur, sem koma út á þýsku í tilefni af heiðurssess landsins á bókamessunni. Yfir 200 titlar, takk fyrir, eða svona tíföldun frá því sem verið hefur undanfarin ár. Bókamarkaður Þjóðverja sker sig nokkuð úr í hinum vestræna heimi fyrir það hve þýðingar eiga þar greiðan aðgang. Hann hefur á undanförnum árum reynst íslenskum höfundum hagstæður og ekki aðeins fyrir þá staðreynd að hann nær til um hundrað milljón lesenda heldur hefur hann líka verið sem stökkpallur yfir til annarra landa og málsvæða. Þessu til viðbótar ætlar bókaforlagið Amazon að gefa út 10 íslenska titla í enskri þýðingu. Það hljómar kannski sem lítil viðbót við þessa 200, en þarna er meira á brattann að sækja því að Bandaríkja- og Bretlandsmarkaður hefur verið sjálfum sér svo til nógur. Bókamessan hefur því nú þegar greitt götuna út í heim fyrir yfir 200 skruddur! Og hún er nýbyrjuð …